Her yıl kasım ayı yaklaşırken veliler ve öğrenciler aynı soruyu sormaya başlar: Ortak yazılı sınavlar LGS puanını etkiler mi? Millî Eğitim Bakanlığının ülke geneli ortak yazılı uygulaması 2023-2024 eğitim öğretim yılında başladığından beri bu konu, özellikle 8. sınıf öğrencilerinin ailelerinde ciddi bir kafa karışıklığına yol açıyor. Kimi “ortak sınav kötü geçerse LGS puanı düşer” diye endişelenirken kimi de “zaten LGS’ye etkisi yok, önemsemeye gerek yok” diyerek ortak yazılıları tamamen göz ardı ediyor.
Gerçek ise bu iki uç görüşün arasında. Bu rehberde ortak yazılı sınavların ne olduğunu, LGS puanının nasıl hesaplandığını, ortak yazılı notlarının hangi yollarla lise yerleştirmesine yansıdığını ve 2026-2027 eğitim öğretim yılında 8. sınıfların durumunu güncel MEB takvimine göre ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.
Kısa Cevap
Ortak yazılı sınavlar LGS puanını doğrudan etkilemez. LGS puanı yalnızca haziran ayında yapılan merkezî sınavdaki doğru ve yanlış sayılarına göre hesaplanır. Ancak ortak yazılı notları, okulda alınan diğer yazılı notları gibi karneye işler ve Okul Başarı Puanını (OBP) etkiler. OBP ise LGS’de puan eşitliği olduğunda ilk bakılan kriterdir ve yerel yerleştirmede belirleyici rol oynar. Yani etki doğrudan değil, dolaylıdır.
İçindekiler
- Ortak yazılı sınav nedir?
- LGS puanı nasıl hesaplanır?
- Ortak yazılı sınavlar LGS puanını doğrudan etkiler mi?
- Dolaylı etki: Ortak yazılı → OBP zinciri
- OBP lise yerleştirmede nerede devreye girer?
- 2026-2027 ortak yazılı takvimi ve 8. sınıfların durumu
- 6. ve 7. sınıf öğrencileri neden dikkatli olmalı?
- Ortak yazılı ile LGS arasındaki farklar
- Öğrenci ve velilere pratik öneriler
- Sık sorulan sorular
1. Ortak Yazılı Sınav Nedir?
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar, Millî Eğitim Bakanlığının belirlediği sınıf düzeylerinde ve derslerde, Türkiye’nin her yerinde aynı gün, aynı saatte ve aynı sorularla yapılan okul yazılılarıdır. İlk kez 2023-2024 eğitim öğretim yılında 6. ve 9. sınıflarda uygulanan sistem, sonraki yıllarda farklı sınıf düzeylerine genişletildi.
Bakanlığın açıklamalarına göre uygulamanın temel amaçları şunlardır:
- Öğrencilerin gelişimini süreç odaklı olarak izlemek,
- Müfredatın ülke genelinde bütünlük içinde işlenmesini sağlamak,
- Ölçme ve değerlendirmede okullar arasında uygulama birliği oluşturmak.
Ortak yazılı sınavlarda öğrencilerin cevaplarını kendilerinin yazdığı açık uçlu ve kısa cevaplı sorular kullanılır. Sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve öğrencinin aldığı puan, o dersin ilgili dönem yazılı notu olarak e-Okul’a işlenir. Yani resmî açıdan bakıldığında ortak yazılı, okuldaki ders öğretmeninin yaptığı sınavdan farklı bir statüye sahip değildir; sadece soruların merkezî olarak hazırlanması ve aynı anda uygulanması bakımından ayrılır.
Önemli bir ayrıntı daha var: MEB, ortak yazılı sınav sonuçlarına göre öğrencilerin toplu sıralandığı listeler yayımlamıyor, okullar ve sınıflar arasında karşılaştırmalı veri de oluşturmuyor. Kaynaştırma veya bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrencilerin değerlendirmesinde ise Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı (BEP) esas alınıyor. Bu da ortak yazılının bir “mini LGS” ya da sıralama sınavı olmadığını açıkça gösteriyor.
2. LGS Puanı Nasıl Hesaplanır?
Ortak yazılıların LGS’ye etkisini doğru anlayabilmek için önce LGS puanının neyden oluştuğunu netleştirmek gerekiyor. Liselere Geçiş Sistemi kapsamındaki merkezî sınav, 8. sınıfın sonunda sözel ve sayısal olmak üzere iki oturumda uygulanır ve toplam 90 sorudan oluşur. 2026 LGS 13 Haziran’da yapılmış, sonuçlar 10 Temmuz’da açıklanmıştı.
| Oturum | Testler | Soru Sayısı |
|---|---|---|
| Sözel | Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Yabancı Dil | 50 |
| Sayısal | Matematik, Fen Bilimleri | 40 |
Puan hesaplamasında şu kurallar geçerlidir:
- 3 yanlış 1 doğruyu götürür. Boş bırakılan sorular neti doğrudan düşürmez, ancak yanlışlar net sayısını azaltır.
- Testlerin ağırlıkları farklıdır. Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri testleri puana daha yüksek katsayıyla yansır; bu nedenle bu üç dersteki her doğru ve yanlış daha büyük fark yaratır.
- Netler standart puanlara dönüştürülür ve merkezî sınav puanı 100 ile 500 arasında hesaplanır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: LGS puanının formülünde okul notları, yazılı sınav notları ya da ortak yazılı sonuçları yer almaz. Merkezî sınav puanı, yalnızca o gün sınav salonunda verilen cevaplardan üretilir.
3. Ortak Yazılı Sınavlar LGS Puanını Doğrudan Etkiler mi?
Hayır. Bir öğrenci ortak yazılıdan 40 de alsa 100 de alsa, LGS’de 85 net yapan öğrencinin merkezî sınav puanı aynı kalır. Ortak yazılı puanı LGS puanına eklenmez, ondan çıkarılmaz ya da herhangi bir katsayıyla çarpılarak hesaba katılmaz.
Bu durum, sosyal medyada sık sık dolaşan “ortak sınav LGS’nin bir parçası oldu”, “ortak yazılılar LGS puanına yüzde şu kadar etki edecek” gibi iddiaların doğru olmadığı anlamına gelir. Bugüne kadar yayımlanan hiçbir ortaöğretime geçiş kılavuzunda ortak yazılı puanının merkezî sınav puanına katıldığına dair bir düzenleme bulunmuyor.
Dikkat: “Etkisi yok” demek “önemsiz” demek değildir
LGS puanı ile lise yerleştirmesi aynı şey değildir. Yerleştirme sürecinde LGS puanının yanında Okul Başarı Puanı da kullanılır. Ortak yazılı notları ise doğrudan OBP’nin hesaplandığı karne notlarına yansır.
4. Dolaylı Etki: Ortak Yazılı → OBP Zinciri
Ortak yazılıların lise yerleştirmesine nasıl yansıdığını anlamanın en kolay yolu, notun izlediği yolu adım adım takip etmektir:
Bu zincirde ortak yazılı, tek bir dersin tek bir yazılısıdır. Dolayısıyla tek başına OBP’yi dramatik biçimde değiştirmez. Ancak matematik ve Türkçe gibi haftalık ders saati yüksek derslerde yapılması, etkisini diğer derslere göre biraz daha görünür kılar. Örneğin ortak yazılıda beklenenden 20-25 puan düşük alan bir öğrencinin matematik dönem puanı belirgin biçimde geriler; bu düşüş YBP’ye ve oradan da OBP’ye küçük ama ölçülebilir bir fark olarak yansır.
Örnek senaryo: Aynı puan, farklı sonuç
Elif ve Kerem, LGS’de birebir aynı merkezî sınav puanını alıyor ve ikisi de aynı Anadolu lisesini ilk sırada tercih ediyor. Okulun kontenjanında yalnızca bir kişilik yer kalmış durumda. Bu noktada sistem, iki öğrencinin OBP’sine bakıyor.
Elif’in OBP’si 96,40; Kerem’in OBP’si ise 96,15. Aradaki fark çeyrek puan bile değil. Ancak bu küçük fark, okulun Elif’e verilmesi için yeterli oluyor. Kerem’in 7. sınıfta matematik ortak yazılısından aldığı beklenenden düşük not, matematik yıl sonu puanını aşağı çekmiş ve bu kayıp OBP’sinde küçük bir eksiğe dönüşmüştü.
Bu senaryo gerçek kişilere ait değildir; ancak taban puanların çevresinde her yıl yaşanan eşitlik durumlarını somutlaştırmak için kurgulanmıştır. Ders: Tek bir yazılı notu tek başına belirleyici olmasa da yarışın son metresinde fark yaratabilir.
5. OBP Lise Yerleştirmede Nerede Devreye Girer?
OBP’nin rolü, öğrencinin hangi tür okula yerleşmek istediğine göre değişir. 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu, OBP’nin iki kritik noktada kullanıldığını gösteriyor.
a) Merkezî yerleştirmede puan eşitliği
Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ve sınavla öğrenci alan Anadolu liseleri gibi okullara yerleştirme LGS puan üstünlüğüne göre yapılır. Ancak iki öğrencinin merkezî sınav puanı eşit çıkarsa sıralama şu kriterlere göre belirlenir:
| Sıra | Eşitlik Bozma Kriteri |
|---|---|
| 1 | Okul Başarı Puanı (OBP) üstünlüğü |
| 2 | 8. sınıf Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP) |
| 3 | 7. sınıf Yıl Sonu Başarı Puanı |
| 4 | 6. sınıf Yıl Sonu Başarı Puanı |
| 5 | 8. sınıfta özürsüz devamsızlık gün sayısının azlığı |
| 6 | Tercih önceliği |
| 7 | Doğum tarihine göre yaşı küçük olan |
İlk dört kriterin tamamı doğrudan karne notlarına dayanır. LGS’de yüz binlerce öğrencinin birbirine çok yakın puanlar aldığı düşünüldüğünde, özellikle popüler okulların taban puanı çevresinde eşitlik durumları sanıldığından daha sık yaşanır. Böyle bir anda ortak yazılı dahil tüm yazılı notlarından beslenen OBP, öğrencinin okulu kazanıp kazanmayacağını belirleyebilir.
b) Yerel yerleştirme
LGS’ye giren ya da girmeyen tüm öğrencilerin yerel yerleştirme tercihi yapması zorunludur. Sınavsız öğrenci alan Anadolu liseleri, imam hatip liseleri ve mesleki ve teknik Anadolu liselerine yapılan yerel yerleştirmede sıralama şu ölçütlere göre yapılır:
- Öğrencinin ikamet adresi (ortaöğretim kayıt alanı),
- Okul Başarı Puanı,
- Okula özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı.
Eşitlik olması hâlinde ise 8, 7 ve 6. sınıfların yıl sonu başarı puanlarına bakılır. Kılavuz, yerel yerleştirmede OBP’si yüksek olan öğrencilerin öncelikli yerleştirileceğini açıkça belirtiyor. Yani LGS’ye girmeyen ya da merkezî sınavla bir okula yerleşemeyen öğrenciler için OBP, adeta LGS puanının yerini alır. Ortak yazılıların dolaylı etkisinin en çok hissedildiği alan burasıdır.
c) Okul başarısı ile LGS başarısı arasındaki güçlü ilişki
MEB’in yayımladığı 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu, konuya ilginç bir açıdan ışık tutuyor: Raporda okul başarı puanı ile merkezî sınav puanı arasındaki ilişki r = 0,79 olarak hesaplanmış. Bu, istatistiksel olarak oldukça güçlü bir ilişkidir ve okul başarısı yükseldikçe LGS puanının da genel olarak yükseldiğini gösterir.
Bu veri, ortak yazılılar ile LGS arasındaki asıl bağın “puan formülü” değil, öğrenme olduğunu kanıtlar niteliktedir. Ortak yazılıya iyi hazırlanan öğrenci, aynı kazanımları LGS’de de karşısında bulur. 2026’da 500 tam puan alan 452 öğrencinin büyük bölümünün okul derslerinde de yüksek başarı gösterdiğini tahmin etmek zor değil.
6. 2026-2027 Ortak Yazılı Takvimi ve 8. Sınıfların Durumu
MEB, Eylül 2026’da 2026-2027 eğitim öğretim yılının ülke geneli ortak yazılı sınav takvimini açıkladı. Buna göre bu yıl 6, 7, 9 ve 10. sınıf düzeylerinde toplam 8 ortak yazılı sınav yapılacak.
| Sınav Dönemi | Tarih | Sınıf ve Ders |
|---|---|---|
| 1. Dönem 1. Yazılı | 11-12 Kasım 2026 | 6. sınıf Matematik (11 Kasım), 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı (12 Kasım) |
| 1. Dönem 2. Yazılı | 5-6 Ocak 2027 | 7. sınıf Türkçe (5 Ocak), 9. sınıf Matematik (6 Ocak) |
| 2. Dönem 1. Yazılı | 6-7 Nisan 2027 | 7. sınıf Matematik (6 Nisan), 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı |
| 2. Dönem 2. Yazılı | 8-9 Haziran 2027 | 6. sınıf Türkçe (8 Haziran), 10. sınıf Matematik (9 Haziran) |
8. sınıflar bu yıl ülke geneli ortak yazılıya girmiyor
2026-2027 takviminde 8. sınıf düzeyi yer almıyor. Hatırlanacağı gibi 2025-2026 eğitim öğretim yılında 8. sınıflar Türkçe (5 Kasım 2025) ve Matematik (8 Nisan 2026) derslerinden ülke geneli ortak yazılıya girmişti. Bu yıl LGS’ye hazırlanan öğrencilerin yazılı sınavları okul düzeyinde, ders öğretmenleri ve zümreler tarafından yapılacak.
Bu değişiklik, 2027 LGS’ye girecek öğrenciler açısından önemli bir rahatlama sağlasa da OBP hesabındaki ağırlığı ortadan kaldırmaz. Çünkü bu öğrencilerin OBP’si 6, 7 ve 8. sınıf notlarından oluşur ve geçen yıl 7. sınıftayken girdikleri ortak yazılıların notları zaten 7. sınıf YBP’lerine işlenmiş durumdadır. Kısacası 2027 LGS adayları için ortak yazılı etkisi “geçmişte kalmış” ama hâlâ OBP’nin içinde yaşayan bir unsurdur.
7. 6. ve 7. Sınıf Öğrencileri Neden Dikkatli Olmalı?
Ortak yazılı–LGS ilişkisi denince akla genellikle sadece 8. sınıflar gelir. Oysa bu yıl ortak yazılıya girecek olan 6. ve 7. sınıf öğrencileri, aslında 2028 ve 2029 LGS adaylarıdır. Bugün aldıkları her not, birkaç yıl sonra lise yerleştirmesinde kullanılacak OBP’nin bir parçası olacaktır.
- 7. sınıf öğrencileri bu yıl Türkçe (5 Ocak 2027) ve Matematik (6 Nisan 2027) ortak yazılılarına girecek. Bu notlar 7. sınıf YBP’sine, dolayısıyla 2028 LGS’deki OBP’lerine yansıyacak.
- 6. sınıf öğrencileri Matematik (11 Kasım 2026) ve Türkçe (8 Haziran 2027) ortak yazılılarına girecek. Bu notlar 6. sınıf YBP’sine ve 2029 LGS’deki OBP’lerine işlenecek.
Üstelik puan eşitliği sıralamasında 6. ve 7. sınıf YBP’leri ayrı ayrı kriter olarak da yer alıyor. Bu nedenle “nasılsa LGS’ye daha çok var” düşüncesiyle ortaokulun ilk yıllarını hafife almak, ileride telafisi zor bir OBP kaybına yol açabilir.
8. Ortak Yazılı ile LGS Arasındaki Farklar
İki sınav aynı kazanımları ölçse de yapı ve amaç bakımından birbirinden oldukça farklıdır:
| Özellik | Ortak Yazılı | LGS |
|---|---|---|
| Soru tipi | Açık uçlu ve kısa cevaplı | Çoktan seçmeli |
| Kapsam | Tek ders, belirli dönemin konuları | 6 ders, 8. sınıf müfredatının tamamı |
| Puanlama | 100 tam puan, karne notu | 100-500 arası merkezî sınav puanı |
| Yanlış cevap | Kısmi puan alınabilir | 3 yanlış 1 doğruyu götürür |
| Sıralama | Toplu liste yayımlanmaz | Yüzdelik dilim ve sıralama oluşur |
| Yerleştirmeye etkisi | Dolaylı (OBP üzerinden) | Doğrudan (merkezî yerleştirme) |
Açık uçlu soru formatı, öğrencinin bilgiyi sadece tanımasını değil, kendi cümleleriyle ifade etmesini ve işlem adımlarını göstermesini gerektirir. Bu da konuyu gerçekten öğrenmiş olmayı şart koşar. Çoktan seçmeli LGS’de şıklardan eleme yaparak doğruya ulaşmak mümkünken, ortak yazılıda bu tür bir “kestirme yol” yoktur. Bu açıdan bakıldığında ortak yazılılar, öğrencinin kavramsal eksiklerini LGS’den aylar önce ortaya çıkaran değerli bir ayna işlevi görür.
9. Öğrenci ve Velilere Pratik Öneriler
8. sınıf öğrencileri için
- Okul yazılılarını LGS’den ayrı düşünmeyin. Bu yıl ülke geneli ortak yazılı olmasa da okul yazılılarınız 8. sınıf YBP’nizi belirleyecek. 8. sınıf YBP’si, puan eşitliğinde OBP’den sonra bakılan ikinci kriterdir.
- Devamsızlığa dikkat edin. Deneme sınavlarına ya da kurs programlarına yoğunlaşırken gereksiz özürsüz devamsızlık yapmak, eşitlik bozma sıralamasında beşinci kriter olarak karşınıza çıkabilir.
- Açık uçlu soruları LGS hazırlığına dahil edin. Özellikle matematikte işlem basamaklarını yazarak çözmek, LGS’deki uzun ve çok adımlı problemlerde hata oranını azaltır.
- OBP’nizi şimdiden hesaplayın. 6 ve 7. sınıf YBP’leriniz belli olduğundan, 8. sınıfta hangi seviyeyi korumanız gerektiğini bugünden görebilirsiniz.
6. ve 7. sınıf öğrencileri için
- Ortak yazılı tarihlerini takvime işleyin ve sınavdan en az iki hafta önce konu tekrarına başlayın.
- MEB’in önceki yıllarda yayımladığı ortak yazılı soru kitapçıklarını çözerek soru tarzına alışın.
- Cevaplarınızı açık, düzenli ve okunaklı yazın; açık uçlu sorularda yarım kalan işlemler bile kısmi puan getirebilir.
Veliler için
- Ortak yazılı sonucunu bir “LGS tahmini” gibi yorumlamaktan kaçının. Tek bir sınav, öğrencinin genel düzeyini göstermez.
- Düşük bir sonucu cezalandırmak yerine hangi kazanımlarda eksik olduğunu öğretmenle birlikte belirleyin.
- Tercih döneminde puan yerine bir önceki yılın yüzdelik dilimlerini esas alın; okul seçimini bu verilerle yapın.
Hedeflediğiniz okulların taban puanlarını, yüzdelik dilimlerini ve kontenjan bilgilerini il il incelemek için liseler.org.tr ana sayfasındaki güncel lise rehberlerinden yararlanabilirsiniz.
10. Sık Sorulan Sorular
Ortak yazılı sınavdan düşük not alırsam LGS puanım düşer mi?
Hayır. LGS puanı yalnızca merkezî sınavdaki doğru ve yanlış sayılarına göre hesaplanır. Düşük ortak yazılı notu sadece ilgili dersin karne notunu ve dolayısıyla OBP’yi etkiler.
2026-2027’de 8. sınıflar ortak yazılıya girecek mi?
MEB’in açıkladığı 2026-2027 takviminde ülke geneli ortak yazılı sınavlar 6, 7, 9 ve 10. sınıf düzeylerinde yapılacak. 8. sınıf bu yıl takvimde yer almıyor; 8. sınıfların yazılı sınavları okul düzeyinde yapılacak.
Ortak yazılı notu e-Okul’a işlenir mi?
Evet. Ortak yazılı sınav, okulda yapılan diğer sınavlar gibi notla değerlendirilir ve ilgili dersin dönem yazılı notu olarak sisteme girilir.
OBP, LGS’de ne zaman işe yarar?
Merkezî yerleştirmede iki öğrencinin LGS puanı eşit olduğunda ilk bakılan kriter OBP’dir. Yerel yerleştirmede ise ikamet adresinden sonra en belirleyici ölçüt OBP’dir.
Ortak yazılı sonuçlarına göre okul sıralaması yapılıyor mu?
Hayır. MEB, ortak yazılı sonuçlarına göre öğrencilerin toplu listelerini yayımlamıyor ve okullar ya da sınıflar arasında karşılaştırmalı veri oluşturmuyor.
Ortak yazılıya girmezsem ne olur?
Ortak yazılı, o dersin resmî yazılı sınavı olduğu için girilmemesi durumunda okul yazılılarında uygulanan mevzuat hükümleri geçerlidir. Geçerli bir mazereti olan öğrenciler için mazeret sınavı uygulaması okul idaresi tarafından yürütülür. Mazeretsiz katılmamak ise not kaybına ve OBP’nin düşmesine yol açabilir.
Sonuç: Doğrudan Hayır, Dolaylı Olarak Evet
“Ortak yazılı sınavlar LGS puanını etkiler mi?” sorusunun en doğru cevabı şudur: LGS puanını etkilemez, ancak lise yerleştirmesini etkileyebilir. Merkezî sınav puanı tamamen haziran ayındaki sınav performansına bağlıdır. Buna karşın ortak yazılı notları karneye, karne notları YBP’ye, YBP’ler de OBP’ye dönüşür. OBP ise hem puan eşitliğinde hem de yerel yerleştirmede belirleyici bir role sahiptir.
2026-2027 eğitim öğretim yılında 8. sınıfların ülke geneli ortak yazılıya girmemesi, bu yılın LGS adayları için sınav takvimini hafifletiyor. Ancak 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin bu yıl gireceği ortak yazılılar, onların ileride kullanacağı OBP’nin temelini oluşturacak. MEB raporundaki güçlü okul başarısı–LGS ilişkisi de bize şunu hatırlatıyor: Ortak yazılılara iyi hazırlanmak, LGS hazırlığının dışında değil, tam merkezinde yer alan bir süreçtir.
Lise tercihlerinizi planlarken taban puanları, yüzdelik dilimleri ve okul türlerine dair tüm güncel bilgiler için liseler.org.tr adresini takip etmeyi unutmayın.
Bu içerik, Millî Eğitim Bakanlığının 2026-2027 ülke geneli ortak yazılı sınav takvimi, 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu ve 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel değişiklikler için meb.gov.tr duyurularını takip ediniz.
